BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN _________________________ ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­   ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc _____________________________________

Dự thảo

CHƯƠNG TRÌNH

HÀNH ĐỘNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG PHÂN BÓN HOÁ HỌC

Phân bón có vai trò hết sức quan trọng đối với tăng năng suất cây trồng, phẩm chất nông sản, góp phần quan trọng về bảo đảm an ninh lương thực, tăng các sản phẩm trồng trọt để xuất khẩu. Do vậy, cùng với việc đẩy mạnh công tác quản lý chất lượng phân bón để cung cấp cho nông dân các loại phân bón tốt, đúng chất lượng, giải pháp tăng hiệu suất/hiệu quả sử dụng phân bón, giảm chi phí là rất có hiệu quả, góp phần giảm áp lực về nhập siêu, và tăng hiệu quả sản xuất góp phần quan trọng vào chương trình chống lạm phát của Chính phủ.

Hiệu quả sử dụng phân bón hoá học là: Số đơn vị sản phẩm thu được trên một đơn vị chất hữu hiệu phân bón sử dụng hoặc giá trị sản phẩm thu được trên tổng chi phí phân bón đầu tư trên một đơn vị phân bón. Theo tính toán, tuỳ theo từng chân đất, mùa vụ và đối tượng cây trồng, phân bón chiếm tỷ lệ từ 30-50% giá thành sản phẩm trồng trọt tuỳ theo từng thời điểm. Do vậy, việc tăng cường chỉ đạo hướng dẫn sử dụng hiệu quả phân bón thông qua các biện pháp tăng hiệu suất sử dụng phân bón cho cây trồng sẽ góp phần tích cực vào việc hạ giá thành sản xuất, góp phần cải thiện chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm hạn nông sản và hạn chế ô nhiễm môi trường.

1. Mục tiêu của chương trình

1.1. Mục tiêu chung:

Nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón hoá học, giảm giá thành sản xuất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

1.2. Mục tiêu cụ thể:

- Đến hết năm 2012, phấn đấu bình quân giảm từ 10 đến 20% lượng đạm, lân, ka li so với mức hiện nay, đồng thời tăng hiệu suất sử dụng phân đạm, lân, kali lên 10-20% so với hiện nay.

- Sau 4 năm ít nhất có 50% số hộ nông dân tham gia chương trình với 50% diện tích được áp dụng các biện pháp tăng hiệu suất sử dụng phân bón.

1.3. Đối tượng cây trồng:

- Trước hết áp dụng rộng rãi với cây lúa, rau các loại;

- Tuỳ từng địa phương căn cứ vào đối tượng cây trồng của địa phương mình có thể mở rộng cho các cây trồng chủ lực khác.  

2. Thời gian thực hiện

          - Bắt đầu từ vụ Đông xuân 2008/2009

          - Sau mỗi mùa vụ sẽ tổ chức việc đánh giá sơ kết, thực hiện việc sơ kết lần đầu vào tháng 6 năm 2009.

          - Sau mỗi năm sẽ tổ chức đánh giá kết quả thực hiện của từng năm.

          - Tháng 12/2012 thực hiện đánh giá tổng kết chương trình thực hiện trong 3 năm.

3. Địa điểm thực hiện

          Thực hiện trên toàn quốc, 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó tập trung chỉ đạo ở hai vùng sản xuất lúa tập trung là Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng  sông Hồng; Các vùng sản xuất rau; chè; cây ăn quả, cà phê tập trung.

4. Nội dung – phương thức thực hiện

4.1. Xây dựng mô hình trình diễn:

          - Xây dựng các mô hình trình diễn điển hình trên quy mô nhỏ theo quy mô cấp xã, lấy hộ nông dân làm đơn vị thực hiện.

- Những vùng sản xuất tập trung có thể tổ chức quy mô cấp huyện hoặc liên xã để từ đó nhân ra diện rộng.

4.2. Công tác đào tạo, tập huấn:

- Thông qua hệ thống khuyến nông và các tổ chức khác như Viện, Trường, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh phân bón tổ chức các hội thảo, đào tạo tập huấn cho người nông dân và các cán bộ quản lý, cán bộ khuyến nông các cấp.

- Hướng dẫn cho nông dân các địa chỉ tin cậy để mua phân bón, tránh mua phải phân bón giả, phân bón kém chất lượng.

4.3. Giải pháp về khoa học-kỹ thuật:

- Sử dụng các loại phân bón hoặc các chất có tác dụng làm tăng hiệu suất sử dụng của phân bón.

- Bón phân bón cân đối, phối hợp phân bón gốc đa lượng với các loại phân bón lá có chứa các yếu tố đa lượng, trung lượng, vi lượng để bổ sung dinh dưỡng cho cây.

- Sử dụng các loại phân bón chậm tan để cây trồng sử dụng một cách từ từ tăng hiệu suất sử dụng chất dinh dưỡng, giảm chi phí, giảm ô nhiễm môi trường.

          - Tích cực triển khai chương trình ba giảm ba tăng.

- Tổ chức hướng dẫn sử dụng phân bón hợp lý theo nguyên tắc ”năm đúng”: đúng loại phân, đúng lúc, đúng đối tượng, đúng thời vụ, đúng cách bón sẽ góp phần tăng hiệu suất sử dụng phân bón, tránh lãng phí và giảm ô nhiễm môi trường.

          - Thực hiện việc bón phân kết hợp với các biện pháp canh tác tổng hợp.

          - Tăng cường sử dụng các loại phân bón hữu cơ đã qua xử lý vi sinh hoặc chế biến thành các loại phân hữu cơ, vi sinh, hữu cơ sinh học, hạn chế việc đốt rơm rạ vừa lãng phí, vừa gây ô nhiễm môi trường.

4.4. Công tác thông tin tuyên truyền

Thông qua hệ thống thông tin đại chúng tăng cường việc phổ biến:

- Các kiến thức khoa học kỹ thuật,

- Các kinh nghiệm về sản xuất, kinh doanh có hiệu quả, định hướng cho người nông dân trong việc mua và sử dụng phân bón có hiệu quả.

- Xây dựng chuyên mục phổ biến KHKT về sử dụng phân bón trên các phương tiện thông tin đại chúng với thời lượng và thời gian phát hành hợp lý

- Ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm quản lý hệ thống tổ chức, quản lý các hoạt động kiểm tra giám sát chất lượng và kết quả các đợt kiểm tra chất lượng phân bón cho phạm vi cả nước, cho các cấp tỉnh, huyện áp dụng đồng bộ.

4.5. Tăng cường quản lý chất lượng phân bón

          Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về phân bón, tạo hành lang pháp lý cho công tác quản lý chất lượng phân bón, trong đó tập trung vào những vấn đề sau:

          - Xây dựng luật phân bón

          - Xây dựng Nghị định xử phạt phân bón

          - Xây dựng đồng bộ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phân bón

- Phân cấp triệt để công tác quản lý phân bón cho từng địa phương, xây dựng hệ thống quản lý đồng bộ từ Trung ương tới địa phương,

- Tổ chức thanh tra, kiểm tra thường xuyên kiểm soát chất lượng phân bón sản xuất, kinh doanh trên thị trường.

5. Tổ chức thực hiện

5.1. Cục Trồng trọt

- Là đầu mối tập trung chỉ đạo chương trình hành động nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón trên toàn quốc, định kỳ báo cáo Bộ trưởng kết quả thực hiện chương trình.

- Tổ chức đánh giá việc thực hiện chương trình của các địa phương, các tổ chức, cá nhân trên toàn quốc và phổ biến nhân nhanh ra diện rộng.

- Hướng dẫn các địa phương triển khai kiểm tra chất lượng phân bón, đặc biệt tại những thời điểm trước khi bước vào các mùa vụ sản xuất chính trong năm.

5.2. Trung tâm Khuyến nông, khuyến ngư Quốc gia

          - Theo hệ thống ngành dọc, tổ chức xây dựng mô hình, đào tạo, tập huấn cho nông dân thực hiện các nội dung của chương trình.

- Thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến để nhân nhanh các điển hình tiên tiến của chương trình ra diện rộng.

- Tổ chức biên soạn các tài liệu, sổ tay hướng dẫn nông dân sử dụng phân bón hợp lý, có hiệu quả.

5.3. Các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

           - Tổ chức phát động chương trình hành động nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón trong phạm vi địa phương.

- Tổ chức chỉ đạo, theo dõi, đánh giá, thống kê việc thực hiện chương trình của các tổ chức cá nhân ở địa phương, định kỳ báo cáo kết quả thực hiện chương trình về Cục Trồng trọt.

- Tổ chức nhân nhanh việc áp dụng các mô hình tiên tiến của chương trình ra diện rộng.

- Tổ chức kiểm tra chất lượng các loại phân bón trên địa bàn để phát hiện và kịp thời ngăn chặn tình trạng sản xuất, kinh doanh phân bón giả, nhái, kém chất lượng. Thực hiện phân cấp và hướng dẫn cho cấp huyện thực hiện việc thanh tra, kiểm tra chất lượng phân bón.

5.3. Các Viện nghiên cứu

- Tiếp tục triển khai nghiên cứu tạo ra các chế phẩm hoặc các giải pháp quản lý dinh dưỡng tổng hợp, phương thức canh tác có tác dụng làm tăng hiệu suất sử dụng phân bón. Có chương trình nghiên cứu đánh giá lại về hiệu suất sửu dụng phân bón cho từng vùng, từng đối tượng cây trồng.

- Nghiên cứu đưa ra các giải pháp tái sử dụng các sản phẩm phụ trong sản xuất nông nghiệp bảo đảm nhanh, dễ thực hiện và có hiệu quả cao, hạn chế ô nhiễm môi trường.

- Nghiên cứu biện pháp canh tác kết hợp với sử dụng phân bón thích hợp cho từng vùng sinh thái.

- Phối hợp với các cơ quan thuộc Bộ và các địa phương tăng cường công tác đào tạo, tập huấn, xây dựng mô hình, hướng dẫn cho cán bộ quản lý và nông dân các địa phương các nội dung trong “Chương trình tăng hiệu suất sử dụng phân bón”. Tăng hiệu suất sử dụng phân bón thông qua các chương trình ứng dụng tin học, các phần mềm quản lý dinh dưỡng…

- Hướng dẫn nông dân sử dụng các loại phân bón sản xuất trong nước, phân đơn thay thế cho phân DAP nhập khẩu.

- Phát hiện các điển hình tiên tiến để nhân nahnh ra diện rộng và báo cáo kết quả thực hiện về Cục Trồng trọt.

5.4. Hiệp hội phân bón Việt Nam

          - Tham gia vào chương trình, động viên các tổ chức, cá nhân là thành viên của hiệp hội tích cực thạm gia các nội dung của chương trình.

          - Tham gia vào việc đánh giá, tuyên truyền và nhân nhanh các điển hình tiên tiến ra diện rộng.

5.5. Các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phân bón

          - Thực hiện đúng các quy định về sản xuất, kinh doanh phân bón, đảm bảo cung cấp cho nông dân các sản phẩm phân bón đúng chất lượng.

          - Tham gia tích cực vào việc tập huấn, hướng dẫn sử dụng phân bón có hiệu quả.

          - Kết hợp với các địa phương, đăng ký tham gia chương trình, tổ chức đánh giá tình hình thực hiện chương trình của chính đơn vị mình sau mỗi mùa vụ có sự chứng kiến của chính quyền địa phương. Báo cáo kết quả thực hiện chương trình về Sở Nông nghiệp và PTNT hoặc về Cục Trồng trọt.

6. Một số tiêu chí để đánh giá kết quả việc áp dụng các biện pháp tăng hiệu hiệu suất sử dụng phân bón

- Số diện tích tính bằng ha được áp dụng biện pháp tăng hiệp suất sử dụng phân bón.

- Lượng phân bón được tiết kiệm trên diện tích một nông hộ hoặc trên toàn bộ diện tích của một xã, huyện, tỉnh hoặc trên một mô hình.

- Phần trăm tăng hiệu suất sử dụng phân bón so với trước khi thực hiện chương trình hoặc so với các diện tích chưa áp dụng biện pháp tăng hiệu suất sử dụng phân bón trong cùng điều kiện sản xuất.

- Giá thành sản xuất so với trước khi thực hiện chương trình hoặc so với các diện tích chưa được áp dụng biện pháp tăng hiệu suất sử dụng phân bón trong cùng điều kiện sản xuất.

- Lượng tiền tiết kiệm được khi áp dụng biện pháp tăng hiệu suất sử dụng phân bón, được tính cho một nông hộ, phạm vi một xã, một huyện, một tỉnh hoặc cho một mô hình áp dụng.

- Số lượng các biện pháp áp dụng thành công đem lại hiệu quả sử dụng phân bón cao./.    

Nơi nhận: - VPTƯ Đảng; - VP Chính phủ; - Lãnh đạo Bộ NN&PTNT; - Bộ Công thương; - Bộ Tài chính; - Bộ Khoa học và Công nghệ; - Thanh tra Chính phủ; - UBND, Sở NN&PTNT các tỉnh, TP; - Các Cục, Vụ, Viện, TT có liên quan; - Lưu: VT, Cục TT.

BỘ TRƯỞNG               Cao Đức Phát